เก๊าท์ ปวดข้อ

  โซดามิ้นท์ (Sodamint)... ยา ที่คนเป็นเก๊าท์และโรคไตควรรู้จัก ช่วยลดกรด ยืดอายุไตได้จริงหรือ? เคยสงสัยไหมครับ? เวลาไปหาหมอด้วยโรคเก๊าท์ หรือโรคไตระยะเริ่มต้น พอรับยาที่ช่องจ่ายยา เภสัชกรจะยื่นถุงยาที่มีเม็ดกลมๆ สีขาว รสชาติเค็มๆ ปะแล่มๆ เขียนหน้าซองว่า "Sodamint" (โซดามิ้นท์) มาให้ด้วย หลายคนงง จนถึงขั้นถามหมอกลับว่า "หมอครับ ผมปวดเข่า ผมค่าไตไม่ดี หมอให้ยาอมแก้เจ็บคอมาทำไม? หรือให้เอาไปอมให้ปากหอมสดชื่น?" วันนี้หมออยากชวนมาทำความรู้จักกับเจ้า "ยาเม็ดสีขาวราคาประหยัด" ตัวนี้กันครับ ว่าจริงๆ แล้วมันไม่ใช่ลูกอม แต่มันคือ "ผู้ช่วยมือหนึ่ง" ที่หมอโรคกระดูกและหมอโรคไตมักจะเรียกใช้ เพื่อช่วยจัดการกับกรดยูริคและประคับประคองไตของเราให้อยู่ไปได้นานๆ ครับ เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: ลุงสมชายกับ "ยาแก้ท้องอืด" ในตำนาน เมื่อเดือนก่อน ลุงสมชาย (นามสมมติ) คนไข้ประจำของหมอที่ดูแลเรื่องโรคเก๊าท์และไตเสื่อมระยะที่ 3 แกถือถุงยาเดินกลับเข้ามาในห้องตรวจด้วยความสงสัย "หมอเก่งครับ ยาตัวนี้ที่ชื่อโซดามิ้นท์เนี่ย ผมกินแล้วมันเรอเอิ๊กอ๊ากตลอดเลย ผมหยุดกินได้ไ...

  เมื่อผลเลือดบอกว่า "กรดยูริกสูง" แต่ร่างกายบอกว่า "ฉันสบายดี" ต้องทำอย่างไร? "หมอครับ ผลตรวจเลือดผิดพลาดหรือเปล่าครับ? ในใบนี้บอกว่ากรดยูริกผมสูงตั้ง 9 กว่า แต่ผมยังวิ่งเตะบอลได้สบายๆ ไม่เคยปวดข้อตรงไหนเลยนะครับ" นี่คือประโยคที่หมอได้ยินบ่อยมากในห้องตรวจครับ โดยเฉพาะจากหนุ่มใหญ่วัยทำงานที่ดูแข็งแรงดีทุกอย่าง หลายคนได้รับผลตรวจสุขภาพประจำปีแล้วตกใจ เพราะตัวเลขกรดยูริกที่พุ่งสูงสวนทางกับความรู้สึกของตัวเองที่คิดว่าแข็งแรงดี ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุดคือ คนส่วนใหญ่คิดว่า "กรดยูริกสูง = โรคเก๊าท์" และถ้ายังไม่ปวดข้อ ก็แปลว่ายังไม่มีปัญหาอะไร กินหมูกระทะ จิบเบียร์ต่อไปได้ แต่ในความเป็นจริงทางการแพทย์ ภาวะกรดยูริกสูงในเลือดโดยที่ไม่มีอาการปวดข้อ (Asymptomatic Hyperuricemia) เปรียบเสมือน "ระเบิดเวลาที่กำลังเดินเงียบๆ" อยู่ในร่างกายครับ มันไม่ได้แปลว่าคุณปลอดภัย แต่มันแปลว่าร่างกายกำลังส่งสัญญาณเตือนภัยล่วงหน้า ให้คุณมีโอกาสกลับตัวก่อนที่ความเจ็บปวดจะมาเยือน วันนี้หมอจะมาไขข้อข้องใจว่า ทำไมยูริกสูงถึงไม่ปวด และถ้ายังไม่ปวด เราต้องดูแลต...

  เมื่อ "เก๊าท์" มาเยือน ในวันที่ "ไต" ไม่ค่อยแข็งแรง เราจะดูแลตัวเองอย่างไร? "หมอครับ ปวดข้อเท้าจนเดินไม่ได้แล้วครับ แต่หมอโรคไตสั่งห้ามกินยาแก้ปวดเด็ดขาด ผมจะทำยังไงดีครับ ทรมานเหลือเกิน" เสียงของคุณลุงท่านหนึ่งที่นั่งรถเข็นเข้ามาในห้องตรวจ ด้วยสีหน้าที่มีความกังวลและเจ็บปวดอย่างเห็นได้ชัด ข้อเท้าขวาบวมแดงฉ่า แค่ลมพัดผ่านแกก็สะดุ้งแล้ว นี่คือสถานการณ์ที่พบบ่อยมากครับ และเป็น "โจทย์ยาก" ที่สุดโจทย์หนึ่งของการรักษาโรคกระดูกและข้อ เพราะยาแก้ปวดข้อเก๊าท์ที่มีประสิทธิภาพสูง ส่วนใหญ่มักจะเป็น "ศัตรู" กับไต ถ้ากินยาแก้ปวด ไตอาจจะแย่ลง แต่ถ้าไม่กิน ก็ปวดจนทนไม่ไหว วันนี้หมอจะมาไขข้อข้องใจ และบอกวิธีปฏิบัติตัวสำหรับผู้ป่วยที่เป็นทั้ง "โรคเก๊าท์" และ "โรคไตเสื่อม" เพื่อให้ท่านอยู่ร่วมกับโรคได้อย่างมีความสุข ไม่ปวด และไตไม่พังครับ ความจริงของคู่กัด: เก๊าท์ กับ ไต โรคเก๊าท์ เกิดจากการที่มี "กรดยูริก" ในเลือดสูงเกินไป จนมันตกตะกอนเป็นผลึกรูปเข็มทิ่มแทงตามข้อ ทำให้เกิดการอักเสบอย่างรุนแรง หน้าที่หลักของการขับกรดยูริกออ...

​ เก๊าท์!! หมอครับ... ขอกินยาแก้ปวดอย่างเดียวได้ไหม? พอมันหายปวด ผมก็สบายดี ไม่เห็นต้องกินยาลดกรดยูริกทุกวันเลย เปลืองยาเปล่าๆ” นี่คือคำพูดของ “คุณลุงสมชาย” คนไข้ขาประจำของหมอ ที่มักจะแวะมาหาเฉพาะตอนที่  “เก๊าท์กำเริบ”  ครับ คุณลุงแกเป็นแบบนี้มาเกือบ 10 ปี ปวดทีก็กินยาชุดที พอยุบก็กลับไปกินเลี้ยงสังสรรค์ต่อ โดยไม่ยอมทานยาคุมระดับกรดยูริกต่อเนื่องตามที่หมอสั่ง จนกระทั่งเมื่อวานซืน... คุณลุงถูกหามส่งโรงพยาบาลกลางดึก ไม่ใช่เพราะปวดเข่าครับ แต่เพราะ  “ไตวายเฉียบพลัน”  และมีก้อนปุ่มปมขาวๆ แตกออกจนติดเชื้อลามเข้ากระดูก เรื่องน่าเศร้าคือ นี่ไม่ใช่เรื่องไกลตัว และไม่ใช่แค่คุณลุงสมชายคนเดียวที่เป็นแบบนี้ หลายคนยังเข้าใจผิดว่า  “โรคเก๊าท์ = โรคปวดข้อ”  พอหายปวดคือหายโรค แต่ความจริงแล้ว ความเงียบสงบหลังกินยาแก้ปวด คือช่วงเวลาที่น่ากลัวที่สุด เพราะระเบิดเวลาภายในร่างกายกำลังนับถอยหลังอยู่ครับ วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังแบบเปิดอกว่า ถ้าเราดื้อ รักษาเก๊าท์แบบ “เจ็บก็กินยา หายก็หยุด” ร่างกายเราจะต้องเจอกับหายนะอะไรบ้างในระยะยาวครับ เก๊าท์: ภูเขาน้ำแข็งที่ซ่อนอยู่ใต้ทะเล หมออย...

    "ยาแก้เก๊าท์" กินอย่างไรให้หาย โรคสงบ และไม่พังพินาศเพราะผลข้างเคียง "หมอครับ พอหายปวดแล้ว ผมหยุดยาเลยได้ไหม?" "ยาเม็ดรีๆ สีส้มกินคู่กับสีชมพู กินมาเป็นปีแล้ว ทำไมปุ่มที่นิ้วมันยังโตขึ้นเรื่อยๆ ล่ะหมอ?" นี่คือคำถามและความเข้าใจผิดที่หมอเจอในห้องตรวจแทบทุกวันครับ หลายคนคิดว่าโรคเก๊าท์คือโรคที่ "ปวดก็กินยา หายปวดก็เลิกกัน" หรือบางคนไปซื้อยาชุดมากินเองจนไตวาย หรือบางคนกลัวยามากจนไม่ยอมรักษา ปล่อยให้ข้อพังผิดรูป วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังแบบเจาะลึก แต่เข้าใจง่ายที่สุด ว่ายาเก๊าท์จริงๆ แล้วมีกี่กลุ่ม ต้องกินอย่างไร และเป้าหมายจริงๆ ของการรักษาคืออะไร เพื่อให้คุณหรือคนที่คุณรัก ดูแลตัวเองได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยครับ บทเรียนจากคุณลุงวิชัย (นามสมมติ) คุณลุงวิชัย อายุ 62 ปี เดินเข้ามาหาหมอด้วยอาการเดินกะเผลก สวมรองเท้าแตะเบอร์ใหญ่กว่าปกติ เพราะข้อนิ้วโป้งเท้าบวมเป่ง และที่สำคัญคือ มีก้อนปุ่มนูนๆ สีขาวขุ่นขึ้นที่ศอกและหลังเท้า ลุงวิชัยบอกหมอด้วยความภาคภูมิใจว่า "ผมเป็นเก๊าท์มา 15 ปี ดูแลตัวเองดีครับ ปวดเมื่อไหร่ก็กินยาชุดที่ร้านขายยาจัดให้ หา...

  ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนกับความเสี่ยงโรคเก๊าท์: เรื่องใกล้ตัวที่หลายคนมองข้าม “หมอคะ ป้าไม่ได้ดื่มเหล้า ไม่ได้กินเครื่องในสัตว์ ทำไมป้าถึงเป็นเก๊าท์ได้คะ นึกว่าเป็นโรคของผู้ชายเสียอีก” นี่คือคำถามที่หมอเจอบ่อยมากในห้องตรวจ เมื่อคนไข้ผู้หญิงวัย 50-60 ปี เดินกะเผลกเข้ามาด้วยอาการปวดบวมแดงร้อนที่นิ้วหัวแม่เท้าอย่างรุนแรง หลายคนมีความเชื่อเดิม ๆ ว่าโรคเก๊าท์เป็นโรคของ “ผู้ชายที่ชอบดื่มสังสรรค์” เท่านั้น แต่ความจริงทางการแพทย์ที่หลายคนอาจไม่เคยรู้คือ “ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน” มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคเก๊าท์สูงขึ้นอย่างน่าตกใจ และสาเหตุหลักไม่ได้มาจากการกินเพียงอย่างเดียว แต่มาจากความเปลี่ยนแปลงภายในร่างกายของเราเองครับ วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังแบบเจาะลึก แต่เข้าใจง่าย ว่าทำไมเมื่อประจำเดือนหมด ความเสี่ยงเก๊าท์ถึงพุ่งสูงขึ้น และเราจะรับมือกับมันอย่างไร ความจริงเรื่องฮอร์โมน: เกราะป้องกันที่หายไป ในร่ายกายของผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ เรามีฮอร์โมนเพศหญิงที่ชื่อว่า “เอสโตรเจน” ครับ ฮอร์โมนตัวนี้ทำหน้าที่เหมือนอัศวินขี่ม้าขาวคอยปกป้องเราในหลาย ๆ เรื่อง ทั้งเรื่องกระดูก หัวใจ และรวมถึงเรื่อง “กรดยู...

  ไตเสื่อมระยะ 3 (GFR 34) แต่เก๊าท์กำเริบไม่หยุด! ทางออกของการรักษาที่ไม่ทำร้ายไต "หมอครับ พ่อผมเป็นเก๊าท์ ปวดบ่อยมาก เดือนละ 2 ครั้งเลยครับ แกแอบไปซื้อยาแก้ปวดชุดมากินเอง พอหายปวดก็หยุด แต่ล่าสุดไปตรวจเลือด หมอบอกว่าค่าไตแกแย่ลงเหลือแค่ 34% (GFR 34) ตอนนี้ไม่รู้จะทำยังไงครับ กินยาแก้ปวดก็กลัวไตพัง ไม่กินก็ปวดจนเดินไม่ได้" นี่คือเสียงสะท้อนจากลูกชายของ "คุณลุงวิชัย" วัย 68 ปี ที่พาคุณพ่อมาหาหมอด้วยความกลุ้มใจ เรื่องราวนี้เป็นโจทย์ที่ยากและท้าทายที่สุดเรื่องหนึ่งในวงการแพทย์ครับ คือภาวะ "หนีเสือปะจระเข้" ด้านหนึ่งคือ "โรคเก๊าท์" ที่ปวดทรมานจนทนไม่ไหว อีกด้านหนึ่งคือ "โรคไตเรื้อรัง ระยะ 3 บี" (CKD Stage 3b) ที่เปราะบางมาก หากกินยาผิดเพียงนิดเดียว อาจนำไปสู่การฟอกไตได้เลย สำหรับใครที่มีญาติผู้ใหญ่ หรือตัวเองกำลังตกอยู่ในสถานการณ์กลืนไม่เข้าคายไม่ออกแบบนี้ อย่าเพิ่งหมดหวังครับ วันนี้หมอจะมาวางแผนการรักษาฉบับ "ถนอมไต ปราบเก๊าท์ให้อยู่หมัด" ให้ฟังครับ ทำไม "เก๊าท์" กับ "โรคไต" ถึงชอบมาคู่กัน? สองโรคนี้เปรียบเส...

  เก๊าท์รักษาหายได้...ถ้าคุมยูริกให้อยู่หมัด!  เจ็บจนน้ำตาเล็ด! ก้าวข้ามความทรมานจาก "โรคเก๊าท์" ด้วยแนวทางการรักษาที่ถูกต้อง "หมอครับ เมื่อคืนผมนอนอยู่ดีๆ ตี 2 สะดุ้งตื่นมาเพราะเจ็บโคนนิ้วโป้งเท้ามาก เหมือนมีใครเอาค้อนมาทุบ หรือเอาเข็มมารุมแทง จะขยับก็ไม่ได้ แค่ผ้าห่มโดนยังสะดุ้งเลยครับ" นี่คือคำบอกเล่าสุดคลาสสิกของ "คุณลุงสมศักดิ์" วัย 58 ปี ที่เดินกะเผลกเข้ามาหาหมอด้วยอาการหน้าตาตื่นตระหนก แกนึกว่าตัวเองเดินเตะขอบเตียงหรือกระดูกหัก แต่จริงๆ แล้วนี่คืออาการเปิดตัวของ "ราชาแห่งความปวด" หรือ "โรคเก๊าท์" (Gout) นั่นเองครับ โรคเก๊าท์เป็นโรคที่น่าเห็นใจมากครับ เพราะเวลาบทจะปวด มันปวดทรมานสุดๆ แต่ข่าวดีคือ "เป็นโรคข้ออักเสบที่รักษาให้หายเจ็บและใช้ชีวิตปกติได้ง่ายที่สุด" ถ้าเรารู้แนวทางที่ถูกต้อง วันนี้หมอจะมาสรุปคัมภีร์พิชิตเก๊าท์ฉบับเข้าใจง่าย ให้ทุกคนนำไปดูแลตัวเองและคนที่เรารักครับ โรคเก๊าท์ คืออะไร? (ทำไมถึงเจ็บเหมือนโดนหนามแทง) ให้จินตนาการว่าในเลือดของเรามีสารเคมีตัวหนึ่งชื่อว่า "กรดยูริก" ไหลเวียนอยู่ ปกติมันจ...

  กลัวกินยาเก๊าท์แล้วไตพัง? หยุดคิดแบบนั้นก่อนสาย! ความจริงคือ "ยูริกสูง" ที่ไม่รักษาต่างหาก คือเพชฌฆาตเงียบทำลายไต มารู้วิธีรักษาที่ถูกต้องและปลอดภัยกันครับ "หมอครับ...ผมขอกินแต่ผัก งดไก่ ไม่กินยา 'โรคเก๊าท์' ได้ไหมครับ?" (ความจริงที่คนปวดข้อต้องรู้) "คุณหมอครับ ผมไม่อยากกินยาไปตลอดชีวิต ผมขอคุมอาหารอย่างเดียว งดไก่ งดเครื่องใน ออกกำลังกายให้ผอม ค่าเก๊าท์มันจะลงเองไหมครับ? ผมกลัวกินยาเยอะแล้วไตจะพัง" นี่คือคำถามยอดฮิตที่หมอเจอแทบทุกวันที่ตรวจคลินิกครับ มีคนไข้หลายคนที่มีความตั้งใจดีมาก อยากดูแลสุขภาพด้วยวิธีธรรมชาติ ไม่อยากพึ่งสารเคมี แต่พอผ่านไป 3 เดือน 6 เดือน กลับมาตรวจเลือดอีกที ค่ากรดยูริกยังสูงปรี๊ด หรือบางคนข้ออักเสบจนเดินไม่ได้ ทั้งที่กินแต่ผักต้มกับไข่ต้ม จนร่างกายซูบผอม วันนี้หมอจะมาเล่าความจริงของ "ร่างกายและกรดยูริก" ให้ฟังครับ ว่าทำไมการคุมอาหารอย่างเดียวถึงอาจ "เอาไม่อยู่" ในบางคน และการทานยาจริง ๆ แล้วคือการ "ช่วยชีวิตไต" มากกว่าทำลายครับ ความจริงข้อที่ 1: กรดยูริกในตัวเรา มาจาก "อาหาร" แค่ส...

​ เมื่อ “เก๊าท์” บุก! กินอะไรได้บ้าง? คู่มือโภชนาการฉบับเข้าใจง่าย เพื่อลดปวดและลดกรดยูริก “หมอครับ ปวดจนเดินไม่ได้แล้วครับ ทั้งที่ผมงดไก่ งดยอดผักตามที่เขาบอกกันมาหมดแล้ว ทำไมเก๊าท์ยังกำเริบอีกครับ หรือผมต้องกินแต่ข้าวเปล่ากับน้ำปลา?” นี่คือคำถามจากคุณบุญส่ง (นามสมมติ) คนไข้วัย 60 ปี ที่เดินกะเผลกเข้ามาในห้องตรวจด้วยสีหน้าเจ็บปวดและท้อแท้ แกเล่าว่าพยายามคุมอาหารสุดชีวิต กินข้าวกับผัดผักวิญญาณหมูมาเป็นเดือน แต่พอกินเลี้ยงงานแต่งหลานแค่มื้อเดียว ตื่นเช้ามาหัวแม่เท้าบวมเป่ง แดงฉาน จนลงน้ำหนักไม่ได้ ความเข้าใจผิดเรื่องอาหารกับโรคเก๊าท์เป็นเรื่องที่พบบ่อยมากครับ หลายคนกลัวจนขาดสารอาหาร กลัวจนเครียด ซึ่งความเครียดก็เป็นตัวกระตุ้นให้โรคกำเริบได้เช่นกัน วันนี้หมอจะมาไขข้อข้องใจให้กระจ่างครับ ว่าในช่วงที่เก๊าท์กำเริบ หรือช่วงที่กรดยูริกสูง เราควรทานอะไร และต้องระวังอะไร เพื่อให้คุณใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขและปลอดภัยครับ ความจริงเรื่อง “กรดยูริก” ที่คุณอาจไม่เคยรู้ ก่อนจะไปเรื่องอาหาร เราต้องเข้าใจก่อนว่า “กรดยูริก” มาจากไหน เชื่อไหมครับว่า กรดยูริกในร่างกายเรา  80% ร่างกายสร้างขึ้นมาเอง ...

​ เมื่อ "ปวดข้อฉับพลัน" ไม่ได้แปลว่าเป็น "เก๊าท์" เสมอไป มารู้จักกับคู่แฝดคนละฝาที่ชื่อว่า "เก๊าท์เทียม" กันครับ "หมอครับ ผมยอมรับผิดครับ แอบไปกินไก่ทอดกับเครื่องในมาเมื่อวันก่อน วันนี้เข่าบวมเป่ง เดินแทบไม่ได้เลยครับ สงสัยเก๊าท์กำเริบแน่ๆ จ่ายยาแก้เก๊าท์ให้ผมเลยได้ไหมครับ" นี่คือคำพูดของคุณลุงสมศักดิ์ (นามสมมติ) วัย 65 ปี ที่เดินขากะเผลกเข้ามาในห้องตรวจด้วยความเจ็บปวด ท่านมั่นใจมากว่าเป็นโรคเก๊าท์ เพราะอาการมันเหมือนกับที่เขาเล่าลือกันเป๊ะๆ คือ ปวด บวม แดง ร้อน ขึ้นมาทันทีทันใด แต่พอหมอเจาะเลือดตรวจค่ากรดยูริก ปรากฏว่า "ปกติ" ครับ และเมื่อเอกซเรย์ดูที่เข่า เรากลับพบ "เงาขาวๆ เป็นเส้นๆ" ในช่องว่างระหว่างกระดูกแทน สรุปแล้ว คุณลุงสมศักดิ์ไม่ได้เป็น "โรคเก๊าท์" (Gout) ครับ แต่ท่านเป็นโรค  "เก๊าท์เทียม" (Pseudogout) หลายท่านอาจจะเพิ่งเคยได้ยินชื่อนี้ เป็นโรคที่อาการคล้ายกันราวกับฝาแฝด แต่ "สาเหตุ" และ "การรักษา" นั้นต่างกันคนละขั้วเลยครับ หากวินิจฉัยผิด รักษาผิดทาง อาการปวดอาจจะไม่หายและเรื้...