ตรวจสุขภาพเจอ ยูริกสูง แต่ไม่ปวดข้อ ต้องกินยาไหม?" – เจาะลึกภาวะกรดยูริกสูงที่ยังไม่มีอาการ

 

ผลเลือดบอกว่ายูริกสูงปรี๊ด! แต่ร่างกายปกติดี ไม่เจ็บไม่ปวด แบบนี้ต้องรีบกินยาไหม หรือปล่อยไปก่อนได้?”

เชื่อไหมครับว่า นี่คือหนึ่งในปัญหาที่สร้างความสับสนมากที่สุดเวลาคนไข้ไปตรวจสุขภาพประจำปี หลายคนพอเห็นตัวเลขกรดยูริกเกินเกณฑ์ (ปกติมักจะเกิน 7 mg/dL) ก็ตกใจ รีบไปหาน้ำใบย่านางมาดื่ม หรือบางคนวิ่งไปซื้อยาแก้เก๊าท์มากินเองเพราะกลัวปวด

วันนี้หมอมีเคสของคุณธนา (นามสมมติ) หนุ่มออฟฟิศวัย 40 ปีที่เพิ่งไปตรวจร่างกายมา ผลยูริกของเขาอยู่ที่ 8.5 mg/dL แต่เขาไม่เคยปวดข้อเลยแม้แต่ครั้งเดียว คุณธนาถามหมอด้วยความสงสัยว่า “หมอครับ เพื่อนผมยูริกแค่ 7.5 ก็ปวดจนเดินไม่ได้แล้ว ทำไมผม 8.5 ถึงยังชิลล์อยู่ แล้วผมต้องกินยาไหม?”

---

ภาวะยูริกสูงที่ไม่มีอาการ คืออะไร? (ภาษาชาวบ้าน)

ในทางการแพทย์ เราเรียกภาวะนี้ว่า Asymptomatic Hyperuricemia ครับ

ถ้าจะเปรียบเทียบให้เข้าใจง่ายๆ กรดยูริกในเลือดก็เหมือน “ฝุ่นที่ลอยอยู่ในบ้าน” ครับ ตราบใดที่ฝุ่นมันยังลอยไปลอยมา ไม่ยอมตกลงมาเกาะบนพื้นหรือตามตู้ (ซึ่งก็คือข้อต่อของคุณ) คุณก็ยังไม่รู้สึกระคายเคืองหรือปวดบวมนั่นเอง

แต่ละคนมี “ความสามารถในการละลายฝุ่น” ไม่เท่ากันครับ บางคนยูริกสูงนิดเดียวก็ตกตะกอนเป็นเข็มทิ่มข้อแล้ว แต่บางคนร่างกายยังทนได้ ยูริกเลยยังลอยละล่องอยู่ในกระแสเลือดโดยไม่สร้างเรื่อง

---

ทำไมถึงยูริกสูง? (กลไกการเกิดโรค)

กรดยูริกเกิดจาก 2 แหล่งหลักครับ:

1. จากภายใน: ร่างกายสร้างขึ้นเองจากการผลัดเซลล์ (ประมาณ 80%)

2. จากภายนอก: มาจากอาหารที่เรากินเข้าไป เช่น เครื่องในสัตว์ อาหารทะเล หรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลฟรุกโตสสูง (ประมาณ 20%)

ปกติไตจะทำหน้าที่เหมือนเครื่องกรองน้ำ คอยขับยูริกส่วนเกินออกทางปัสสาวะ แต่ถ้าเครื่องกรองเริ่มล้า หรือเราเติมของเสียเข้าไปเยอะเกินไป ยูริกก็จะเริ่มล้นถังครับ

---

อาการและการตรวจวินิจฉัย

ในระยะนี้ "ไม่มีอาการ" จริงๆ ครับ สิ่งที่จะบอกเราได้มีเพียง:

• การเจาะเลือด (Blood Test): เพื่อดูระดับ Serum Urate

• การตรวจการทำงานของไต (Creatinine): เพราะยูริกที่สูงนานๆ อาจส่งผลกระทบต่อไตได้

• อัลตราซาวด์ (Ultrasound): ในบางกรณีที่ยูริกสูงมาก หมออาจจะใช้อัลตราซาวด์ส่องดูตามข้อ (เช่น ข้อนิ้วโป้งเท้า) เพื่อดูว่ามี "ตะกอนผลึก" แอบไปพอกไว้บ้างหรือยัง แม้เราจะยังไม่ปวดก็ตาม

---

สรุปแล้ว... ต้องกินยาไหม?

คำตอบส่วนใหญ่คือ “ยังไม่ต้องกินยาแก้เก๊าท์ครับ”

ตามแนวทางการรักษามาตรฐานสากล หากระดับยูริกสูงแต่ยังไม่มีอาการปวดข้อ (และไม่มีปุ่มโทฟัส) เรามักจะยังไม่เริ่มยาลดกรดยูริกทันที เพราะยาทุกชนิดมีผลข้างเคียง แต่หมอจะแนะนำให้ "ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม" เป็นอันดับแรก

ข้อยกเว้นที่อาจจะต้องพิจารณากินยา:

1. ถ้ายูริกสูงมากเกินไป (เช่น เกิน 9 หรือ 10 mg/dL ขึ้นไปอย่างต่อเนื่อง)

2. เริ่มมีนิ่วในไต หรือการทำงานของไตเริ่มเสื่อมลง

3. มีการขับกรดยูริกทางปัสสาวะมากผิดปกติจนเสี่ยงต่อนิ่ว

---

แนวทางดูแลตนเองเบื้องต้น (แบบปลอดภัย)

ถ้าตรวจเจอยูริกสูงแต่ไม่ปวด ให้เริ่มทำ 3 ข้อนี้ทันทีครับ:

• ดื่มน้ำเปล่าให้มากขึ้น: น้ำคือยาละลายยูริกที่ดีที่สุดและถูกที่สุด ช่วยให้ไตขับยูริกออกได้ง่ายขึ้น

• เลี่ยงเครื่องดื่มรสหวาน: น้ำหวาน น้ำอัดลมที่มีฟรุกโตสสูง คือตัวการร้ายที่ทำให้ยูริกพุ่งแรงกว่ายอดผักเสียอีก

• คุมน้ำหนัก: ภาวะอ้วนสัมพันธ์โดยตรงกับระดับยูริกที่สูงขึ้น การลดน้ำหนักจะช่วยให้ระดับยูริกในเลือดลดลงได้เองอย่างน่าอัศจรรย์

---

พยากรณ์โรค: จะกลายเป็นเก๊าท์ในอนาคตไหม?

ไม่ใช่ทุกคนที่มียูริกสูงจะต้องกลายเป็นโรคเก๊าท์ครับ จากสถิติพบว่าคนที่มีภาวะยูริกสูง มีเพียงประมาณ 20% เท่านั้นที่จะพัฒนาไปเป็นโรคเก๊าท์ ในช่วงเวลา 5 ปี

แต่สิ่งที่คุณต้องระวังไม่ใช่แค่เรื่องปวดข้อครับ ยูริกที่สูงนานๆ เป็นปัจจัยเสี่ยงของ โรคความดันโลหิตสูง โรคไต และโรคหลอดเลือดหัวใจ ดังนั้นการคุมยูริกจึงไม่ใช่แค่เพื่อไม่ให้ปวดเก๊าท์ แต่เพื่อสุขภาพโดยรวมของร่างกายครับ

---

สรุป

ตรวจเจอยูริกสูงแต่ไม่ปวด "อย่าเพิ่งตกใจวิ่งไปหาซื้อยากินเอง" ครับ เพราะการเริ่มยาลดกรดยูริกต้องกินต่อเนื่องยาวนานและมีการติดตามผลเลือดโดยแพทย์ ให้ถือว่าผลเลือดนี้คือ "สัญญาณเตือน" ให้เราหันกลับมาดูแลอาหารการกินและดื่มน้ำให้มากขึ้นก่อนจะสายเกินไปครับ

---

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อเป็นแนวทางในการดูแลสุขภาพ หากคุณตรวจพบระดับกรดยูริกสูง ควรนำผลเลือดปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงเฉพาะบุคคล ไม่ควรเริ่มยาหรือหยุดยาเองโดยไม่มีคำแนะนำจากแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ยูริกสูง #ตรวจสุขภาพประจำปี #เก๊าท์ #สุขภาพไต #ปวดข้อ #หมอเก่ง #กรดยูริก #ดูแลสุขภาพ #ไม่ปวดแต่ยูริกสูง #อาหารลดเก๊าท์

---

References

1. Bardin T, et al. (2021). Management of Asymptomatic Hyperuricemia: To Treat or Not to Treat?. Current Rheumatology Reports.

   • สรุป: การอภิปรายเกี่ยวกับความจำเป็นในการใช้ยาในผู้ป่วยที่ไม่มีอาการ และเกณฑ์การตัดสินใจเริ่มยา

2. Burbano-Vargas TK, et al. (2022). Hyperuricemia and its Cardiorenal Implications. International Journal of Nephrology.

   • สรุป: ผลกระทบของกรดยูริกสูงต่อระบบหัวใจและไต แม้จะยังไม่มีอาการทางข้อ

3. FitzGerald JD, et al. (2020). ACR Guideline for the Management of Gout. Arthritis Care & Research.

   • สรุป: แนวทางมาตรฐานที่ระบุว่าโดยทั่วไปไม่แนะนำให้เริ่มยาลดกรดในผู้ป่วย Asymptomatic Hyperuricemia

4. Thai Rheumatism Association. (2021). Guidelines for Hyperuricemia and Gout. สมาคมรูมาติสซั่มแห่งประเทศไทย.

   • สรุป: แนวทางการดูแลผู้ป่วยยูริกสูงในบริบทของคนไทยและการปรับพฤติกรรม

5. Koyama S, et al. (2021). Fructose and Uric Acid: A Review. Nutrients.

   • สรุป: งานวิจัยที่ชี้ให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างน้ำตาลฟรุกโตสและการเพิ่มขึ้นของกรดยูริก