2 ยาแก้ปวดอันตราย ที่คนไข้เก๊าท์ต้องเลี่ยงถ้าไม่อยากฟอกไต
2 ยาแก้ปวดอันตราย! ที่คนไข้เก๊าท์ต้องเลี่ยง ถ้าไม่อยากฟอกไต (รู้ก่อนไตพัง)
“คุณหมอครับ ผมปวดจนทนไม่ไหว เลยไปซื้อ 'ยาชุด' แถวบ้านมากิน พอหายปวดแป๊บเดียว แต่ทำไมตอนนี้หน้าบวม ขาบวมไปหมด?”
นี่คือเสียงสะท้อนจากคนไข้เก๊าท์หลายคนที่ "ติดหล่ม" การใช้ยาแก้ปวดผิดประเภทครับ
คุณลุงประเสริฐ (นามสมมติ) อายุ 62 ปี เป็นเก๊าท์มานาน ปวดข้อทีไรก็ไม่อยากมาโรงพยาบาล เพราะไม่อยากรอคิว เลยเลือกไปซื้อยาเม็ดสีส้ม สีชมพู ที่เขาเรียกกันว่ายาชุด หรือยาแก้เส้นอักเสบชนิดแรง ทานแล้ว "หายปวดปลิดทิ้ง" ทันใจดีครับ แต่ผ่านไปไม่กี่เดือน คุณลุงเริ่มปัสสาวะไม่ออก เพลีย และตรวจพบว่าค่าไตวิกฤตจนต้องเตรียมเส้นฟอกไต ทั้งที่ก่อนหน้านี้ค่าไตยังปกติดี
ความน่ากลัวของโรคเก๊าท์ไม่ใช่แค่ความปวดครับ แต่มันคือ "ยาที่ใช้ระงับปวด" ที่เราทานเข้าไปโดยไม่รู้ว่ามันคือกองทัพที่เข้าไปทำลายเนื้อไตโดยตรง
ทำไมยาแก้ปวดบางชนิดถึงทำร้ายไต? (ภาษาชาวบ้าน)
ไตของเราเหมือนกับ "เครื่องกรองน้ำ" ที่ต้องมีเลือดไหลผ่านตลอดเวลาครับ ยาแก้ปวดบางกลุ่มจะไปทำให้ "ก๊อกน้ำ" ที่เข้าสู่เครื่องกรองนี้หดตัวลง ทำให้เลือดไปเลี้ยงไตไม่พอ เมื่อไตขาดเลือดบ่อย ๆ เนื้อไตก็ค่อย ๆ ตายและกลายเป็นพังผืดจนกรองของเสียไม่ได้ในที่สุด
3 ยาแก้ปวดที่ "คนไข้เก๊าท์" ต้องระวังที่สุด
1. ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ชนิดรุนแรง (เมื่อทานติดต่อกันนาน ๆ)
ยาในกลุ่มนี้ เช่น ไดโคลฟีแนค (Diclofenac) หรือยาที่มีชื่อเรียกติดปากว่ายาแก้เส้นอักเสบ แม้จะเป็นยาที่ใช้รักษาอาการเก๊าท์กำเริบได้ แต่ถ้า ทานเอง ในปริมาณมาก หรือทานต่อเนื่องทุกวันโดยไม่ปรึกษาหมอ ยาจะไปยับยั้งสารที่ช่วยขยายหลอดเลือดไต ทำให้ไตวายเฉียบพลันได้ครับ
2. ยาชุด หรือ ยาแก้ปวดผสมสเตียรอยด์ (Steroids)
นี่คือ "ยาผีบอก" ที่อันตรายที่สุดครับ มักจะมาในรูปแบบยาเม็ดหลายสีหลากชนิดในซองเดียว ทานแล้วหายปวดเร็วมากเพราะมีสเตียรอยด์ผสม แต่ผลข้างเคียงคือทำให้ความดันพุ่งสูง น้ำตาลในเลือดคุมไม่ได้ และทำให้ไตพังอย่างรวดเร็ว แถมยังทำให้เกิดการสะสมกรดยูริกเพิ่มขึ้นเมื่อหยุดยาด้วย
แนวทางการดูแลตัวเองเมื่อปวดเก๊าท์
ถ้าปวดจนทนไม่ไหว ควรทำอย่างไรให้ปลอดภัยต่อไต?
- ปรึกษาแพทย์: เพื่อเลือกใช้ยาในกลุ่มที่ปลอดภัยต่อไต เช่น ยาโคลชิซิน (Colchicine) ในขนาดที่เหมาะสม
- ใช้การประคบช่วย: ในช่วงที่ปวดบวมแดงร้อน การพักการใช้ข้อและประคบเย็นช่วยลดการอักเสบได้โดยไม่ต้องพึ่งยาแรง ๆ
- ฉีดยาลดการอักเสบ: หากปวดเฉพาะจุด หมอสามารถใช้ Ultrasound นำทางเพื่อฉีดยาเข้าข้อโดยตรง วิธีนี้ยาจะออกฤทธิ์เฉพาะที่ ไม่วิ่งไปทำลายไตเหมือนการกินยาครับ
- ตรวจเลือดสม่ำเสมอ: คนไข้เก๊าท์ควรตรวจค่าการทำงานของไต (Creatinine/eGFR) อย่างน้อยปีละ 1-2 ครั้ง เพื่อดูว่ายาที่ทานอยู่มีผลต่อไตหรือไม่
พยากรณ์โรค: ถ้าไตเริ่มเสื่อมแล้วหยุดยาทันไหม?
ข่าวดีคือ ถ้าเราตรวจเจอภาวะไตเสื่อมจากการกินยาแก้ปวดในระยะแรก (ระยะ 1-3) แล้ว "หยุดยา" ทันที พร้อมกับรักษาโรคเก๊าท์ให้ถูกวิธีด้วยการใช้ยาละลายผลึกยูริกแทนการใช้ยาแก้ปวด ค่าไตมีโอกาสฟื้นฟูหรืออย่างน้อยก็จะไม่แย่ไปกว่าเดิมครับ แต่ถ้าปล่อยจนถึงขั้นฟอกไตแล้ว ชีวิตจะเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง
สรุป
อย่าแลกความสบายจากความปวดเพียงไม่กี่ชั่วโมง กับการต้องฟอกไตไปตลอดชีวิตครับ โรคเก๊าท์รักษาได้ และรักษาให้ปลอดภัยต่อไตได้เพียงแค่คุณเลือกปรึกษาหมอแทนการซื้อยาทานเอง
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#เก๊าท์ #ยาแก้ปวด #ไตวาย #ยาชุดอันตราย #ฟอกไต #กรดยูริก #หมอเก่ง #รักษาเก๊าท์ #สุขภาพไต #ปวดข้อ
References
- Lapi F, et al. (2013). The use of genetic antithetical NSAIDs and the risk of acute kidney injury. BMJ. (สรุป: การศึกษาวิจัยเกี่ยวกับความเสี่ยงของยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ที่มีผลต่อการทำงานของไตเฉียบพลัน)
- Singh JA, et al. (2020). 2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout. Arthritis & Rheumatology. (สรุป: แนวทางการรักษาที่เน้นการใช้ยาอย่างปลอดภัยในคนไข้ที่มีปัญหาไต)
- Zhang W, et al. (2014). EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Annals of the Rheumatic Diseases. (สรุป: คำแนะนำระดับสากลในการจัดการโรคเก๊าท์เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน)
- Chung HY, et al. (2018). Gout and the risk of chronic kidney disease. Clinical Rheumatology. (สรุป: การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างการใช้ยาแก้ปวดในคนไข้เก๊าท์กับความเสื่อมของไต)
- National Kidney Foundation (2023). Pain Medicines: What You Need to Know. (สรุป: ข้อมูลคำแนะนำการใช้ยาแก้ปวดสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงโรคไต)
Comments
Post a Comment