กุ้งเผา ปูม้า หอยนางรม: ของโปรดที่แสนเจ็บปวด... คนเป็นเก๊าท์ต้องเลิกกิน "อาหารทะเล" ตลอดชีวิตจริงหรือ?

กุ้งเผา ปูม้า หอยนางรม: ของโปรดที่แสนเจ็บปวด... คนเป็นเก๊าท์ต้องเลิกกิน "อาหารทะเล" ตลอดชีวิตจริงหรือ?

"หมอครับ... เสาร์อาทิตย์นี้บริษัทจะพาไปเลี้ยงบุฟเฟต์ทะเลเผา ผมขอลางานไม่ไปได้ไหม? กลัวไปแล้วอดใจไม่ไหว กลับมาเดี้ยงเดินไม่ได้เหมือนรอบที่แล้ว"

นี่คือคำปรึกษาที่ฟังดูน่าเห็นใจจาก "คุณสมเกียรติ" คนไข้วัยทำงานที่เพิ่งตรวจเจอโรคเก๊าท์ได้ไม่นาน แกเล่าว่าครั้งก่อนไปเที่ยวทะเล จัดเต็มกุ้งหอยปูปลา กลับมาถึงบ้านปุ๊บ นิ้วโป้งเท้าบวมเป่ง เดินลงน้ำหนักไม่ได้ไป 3 วัน เข็ดจนขยาด

เชื่อว่าหลายคนที่เป็นเก๊าท์ คงมีความรู้สึก "รักพี่เสียดายน้อง" แบบนี้ใช่ไหมครับ ใจก็อยากกิน แต่อีกใจก็กลัวเจ็บ

วันนี้หมอเก่งจะมา "กางเมนูอาหารทะเล" ให้ดูกันชัด ๆ ว่า ชิ้นไหนคือระเบิดเวลา ชิ้นไหนกินได้ และกินอย่างไรให้รอดปลอดภัย ไม่ต้องนอนซมหลังจบมื้ออาหารครับ

ทำไมอาหารทะเลถึงน่ากลัวสำหรับชาวเก๊าท์?

เราต้องยอมรับความจริงข้อหนึ่งก่อนครับว่า "อาหารทะเลส่วนใหญ่ มีสารพิวรีน (Purine) สูงกว่าเนื้อสัตว์ทั่วไป"

โดยเฉพาะสัตว์ทะเลที่มีเปลือก หรือปลาตัวเล็กตัวน้อย สารพิวรีนเหล่านี้เมื่อเข้าปากเราปุ๊บ ร่างกายจะย่อยและเปลี่ยนให้เป็น "กรดยูริก" ทันที

ถ้าเราเป็นคนปกติ ไตเราจะขับยูริกออกได้สบาย ๆ ครับ แต่ถ้าเราเป็นโรคเก๊าท์ (ซึ่งท่อระบายยูริกไม่ค่อยดีอยู่แล้ว) การอัดอาหารทะเลเข้าไป ก็เหมือนการเทน้ำลงอ่างที่ท่อตัน น้ำก็ล้น... ยูริกก็ตกตะกอนที่ข้อ... แล้วก็ "ปวด" นั่นเองครับ

แยกประเภท: ทะเลไหน "กินได้" ทะเลไหน "ต้องหนี"?

ไม่ใช่ว่าอาหารทะเลทุกชนิดจะเลวร้ายเท่ากันหมดครับ หมอแบ่งเกรดให้เข้าใจง่าย ๆ ดังนี้

กลุ่มสีแดง: อันตรายสูง (หนีให้ไกล) กลุ่มนี้มีพิวรีนสูงปรี๊ด ช่วงที่อาการยังไม่นิ่ง ห้ามแตะเด็ดขาดครับ

1. หอยทุกชนิด: หอยนางรม หอยแครง หอยแมลงภู่ หอยลาย (ยิ่งตัวเล็ก ยิ่งเข้มข้น)
2. ไข่ปลา: ไข่ปลาเรียวเซียว ไข่แมงดา
3. ปลาซาร์ดีน/ปลาแมคเคอเรล: ปลาที่อยู่ในปลากระป๋อง
4. ปลาไส้ตัน/ปลาตัวเล็กที่กินทั้งกระดูก: ปลาข้าวสาร กะปิ (ที่ทำจากเคย)

กลุ่มสีเหลือง: กินได้บ้าง (แต่ต้องระวัง) กลุ่มนี้มีพิวรีนปานกลาง ทานได้ครับ แต่ต้องจำกัดปริมาณ

1. กุ้ง: กุ้งแม่น้ำ กุ้งทะเล (กินเนื้อได้ แต่ "มันกุ้ง" ที่หัวควรงดครับ เพราะไขมันสูง ขับยูริกยาก)
2. ปู: เนื้อปูขาวกินได้ แต่ระวังมันปู
3. ปลาหมึก: ตัวเนื้อปลาหมึกทานได้พอประมาณ
4. ปลาเนื้อขาว: ปลากะพง ปลาเก๋า ปลาทับทิม ปลาทูสด (กลุ่มนี้ปลอดภัยสุดในบรรดาอาหารทะเล)

เคล็ดลับ: กินบุฟเฟต์ทะเลยังไง ไม่ให้หามส่งหมอ?

ถ้าเลี่ยงไม่ได้ หรืออยากทานจริง ๆ ให้ใช้สูตรนี้ครับ

1. เลือก "ปลา" เป็นหลัก "เปลือก" เป็นรอง พยายามเน้นกินปลาเนื้อขาว หรือปลาแซลมอน แทนการกินหอยนางรมหรือหอยแครงเป็นกิโล ๆ

2. ระวัง "น้ำจิ้มซีฟู้ด" ข้อนี้คนตกม้าตายเยอะครับ น้ำจิ้มรสจัด เค็มและเผ็ด จะทำให้เรา "ขาดน้ำ" โดยไม่รู้ตัว พอร่างกายขาดน้ำ เลือดจะข้น กรดยูริกจะตกตะกอนได้ง่ายขึ้นมาก

3. ดื่มน้ำเปล่าประกบตลอดเวลา กฎเหล็กคือ กินคำ ดื่มน้ำคำ หรือจิบเรื่อย ๆ ให้ได้ปริมาณมากที่สุด เพื่อช่วยไตขับยูริกออกทันที อย่ารอให้จบมื้อค่อยดื่ม

4. ห้ามดื่มแอลกอฮอล์ร่วมด้วย (สำคัญที่สุด!) ข้อนี้ขอเลยครับ... อาหารทะเล (พิวรีนสูง) + เบียร์ (พิวรีนสูง + ลดการขับออก) = หายนะ ครับ ถ้าคุณกินกุ้งเผาแกล้มเบียร์ โอกาสที่คืนนั้นจะปวดเก๊าท์แทบจะ 100% ให้เปลี่ยนเป็นน้ำเปล่า หรือน้ำสมุนไพรหวานน้อยแทน

ข่าวดี: ถ้าคุมโรคได้ ก็กินได้

โรคเก๊าท์ไม่ใช่โรคที่ต้องจองจำตัวเองตลอดไปครับ

ถ้าคุณทานยาต่อเนื่อง จนระดับกรดยูริกในเลือด ต่ำกว่า 6 มก./ดล. ติดต่อกันเป็นเวลานาน ผลึกเกลือในข้อละลายหมดแล้ว... คุณสามารถทานอาหารทะเลได้ครับ!

อาจจะไม่ใช่การกินล้างผลาญแบบเดิม แต่กินเพื่อให้รู้รสชาติ กินเพื่อเข้าสังคม กินอย่างมีความสุขในปริมาณที่พอดี ร่างกายคุณจะรับไหวครับ

สรุปจากหมอ: ช่วงที่ยังปวด หรือยูริกยังสูง... "อดเปรี้ยวไว้กินหวาน" ครับ งดของแสลงกลุ่มสีแดงไปก่อน แต่เมื่อไหร่ที่รักษาจนอาการสงบ... ทะเลก็ยังรอเราอยู่เสมอครับ ไม่หนีไปไหน

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng

#โรคเก๊าท์ #อาหารทะเล #กินกุ้งได้ไหม #บุฟเฟต์ซีฟู้ด #ปวดข้อ #กรดยูริก #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ปวดนิ้วโป้งเท้า #อาหารแสลง #ดูแลสุขภาพ