พยาธิสภาพของโรคเก๊าท์: ร่างกายเกิดอะไรขึ้นเมื่อเป็นโรคนี้?

พยาธิสภาพของโรคเก๊าท์: ร่างกายเกิดอะไรขึ้นเมื่อเป็นโรคนี้?

 

โรคเก๊าท์เป็นโรคข้ออักเสบที่เกิดจากการสะสมของกรดยูริกในร่างกาย ซึ่งทำให้เกิดการอักเสบและความเจ็บปวดอย่างเฉียบพลัน แต่พยาธิสภาพของโรคเก๊าท์ หรือกระบวนการที่เกิดขึ้นภายในร่างกายเมื่อเราเป็นโรคเก๊าท์นั้น ซับซ้อนกว่าที่หลายคนอาจเข้าใจ วันนี้เราจะมาคุยกันถึงขั้นตอนและกระบวนการที่ทำให้เกิดโรคเก๊าท์ เพื่อให้คุณได้เข้าใจว่าอะไรเป็นสาเหตุของการอักเสบและเจ็บปวดที่ข้อต่างๆ ในร่างกาย

 

1. การสร้างและสะสมกรดยูริกในร่างกาย

 

กรดยูริกเป็นของเสียที่เกิดจากการสลายสาร พิวรีน (purine) ซึ่งเป็นสารที่พบได้ในอาหารหลายชนิด เช่น เนื้อแดง อาหารทะเล และเครื่องในสัตว์ รวมถึงการเผาผลาญเซลล์ภายในร่างกายเอง เมื่อพิวรีนถูกย่อยสลายจะกลายเป็นกรดยูริก ซึ่งปกติแล้วจะถูกขับออกจากร่างกายทางปัสสาวะ แต่หากร่างกายมีกรดยูริกมากเกินไป หรือไตไม่สามารถขับกรดยูริกออกได้อย่างมีประสิทธิภาพ กรดยูริกจะเริ่มสะสมในเลือด

 

2. การตกผลึกของกรดยูริก

 

เมื่อระดับกรดยูริกในเลือดสูงเกินไป กรดยูริกจะเริ่มตกผลึกเป็นเกลือยูเรต (urate crystals) ผลึกเกลือนี้มีขนาดเล็กและแข็ง ซึ่งสามารถสะสมในข้อต่างๆ โดยเฉพาะที่ ข้อนิ้วหัวแม่เท้า ข้อเท้า ข้อเข่า หรือข้อต่างๆ ในร่างกาย ผลึกยูเรตนี้เป็นต้นเหตุหลักที่ทำให้เกิดอาการปวดและการอักเสบ

 

3. การอักเสบและปฏิกิริยาของร่างกาย

 

เมื่อผลึกยูเรตสะสมอยู่ในข้อต่างๆ ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายจะตอบสนองต่อผลึกเหล่านี้เหมือนกับสิ่งแปลกปลอม โดยการส่งเซลล์เม็ดเลือดขาวไปทำลายผลึกยูเรต แต่ในกระบวนการนี้ เซลล์เม็ดเลือดขาวไม่สามารถทำลายผลึกยูเรตได้ กลับกัน การที่เซลล์เม็ดเลือดขาวพยายามทำลายผลึกจะปล่อยสารที่ทำให้เกิด การอักเสบ ขึ้นในข้อ

 

การอักเสบนี้เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการ ปวด บวม แดง และร้อน ที่ข้อ ซึ่งมักจะเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน บางคนอาจมีอาการปวดจนเดินไม่ได้ในช่วงที่โรคเก๊าท์กำเริบ

 

4. การเกิดโทฟัส (Tophus)

 

หากโรคเก๊าท์ไม่ได้รับการรักษาเป็นระยะเวลานาน ผลึกยูเรตจะเริ่มสะสมมากขึ้นเรื่อยๆ และกลายเป็น ก้อนโทฟัส (Tophus) ก้อนแข็งๆ นี้จะเกิดขึ้นตามข้อต่างๆ หรือเนื้อเยื่อใกล้เคียง เช่น ผิวหนัง หรือเส้นเอ็น ก้อนโทฟัสสามารถทำลายกระดูกและข้อได้ ทำให้เกิดความเสียหายอย่างถาวรต่อข้อต่างๆ ในระยะยาว

 

5. ภาวะแทรกซ้อน

 

นอกจากการอักเสบที่ข้อ โรคเก๊าท์ยังสามารถนำไปสู่ปัญหาอื่นๆ เช่น นิ่วในไต เนื่องจากการสะสมของผลึกยูเรตในไต นอกจากนี้ ยังเพิ่มความเสี่ยงในการเกิด โรคหัวใจและหลอดเลือด เนื่องจากกรดยูริกในระดับสูงมีผลต่อระบบหลอดเลือดในร่างกาย

 

สรุปกระบวนการพยาธิสภาพของโรคเก๊าท์

 

           1.        ร่างกายสร้างกรดยูริกจากการสลายพิวรีน

           2.        เมื่อกรดยูริกสะสมในร่างกายมากเกินไป จะตกผลึกเป็นเกลือยูเรต

           3.        ผลึกยูเรตสะสมในข้อและเนื้อเยื่อต่างๆ ทำให้เกิดการอักเสบและความเจ็บปวด

           4.        หากไม่ได้รับการรักษา ผลึกยูเรตจะสะสมจนกลายเป็นก้อนโทฟัสและทำลายข้ออย่างถาวร

 

โรคเก๊าท์เป็นโรคที่สามารถป้องกันและควบคุมได้ หากเรารู้จักวิธีการดูแลตัวเอง เช่น การปรับเปลี่ยนอาหารและควบคุมน้ำหนัก หากคุณมีอาการปวดข้อที่คล้ายกับอาการของโรคเก๊าท์ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการรักษาและป้องกันไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงขึ้นครับ

 

#พยาธิสภาพโรคเก๊าท์ #เก๊าท์ #กรดยูริก #การอักเสบ #ดูแลข้อ #สุขภาพข้อ #ปวดข้อ #โรคนิ่ว #โทฟัส #โรคข้อ

 

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์

ปรึกษาปัญหากระดูกและข้อได้ที่ line ID @doctorkeng ไม่เสียค่าใช้จ่าย

 https://page.line.me/vjn2149j?openQrModal=tru